Het Wereld Sociaal Forum van 2009 in de Braziliaanse Amazonestad Belém wordt om meer dan één reden bijzonder. Dit Forum focust zich op de Amazone en de bedreigde inheemse volkeren. Bovendien wordt Belém het eerste grote andersglobalistische treffen sinds het uitbreken van de financiële en economische crisis.
Wie de blogbijdragen heeft gezien die ik bijna een maand geleden vanuit Belem, Brazilie maakte over het Wereld Sociaal Forum dat grotendeels in het teken stond van de Amazone, een gebied groter dan westelijk Europa met inheemse bewoners, de grootste biodiversiteit op aarde en diverse tegenstrijdige belangen, heeft er al het een en ander over gelezen.
Antoine Bonsorte maakt al twintig jaar foto's in de Amazone, hij is volgens zijn kaartje 'arts ambassador' voor Amazon Watch, wat betekent dat hij mediaprojecten doet die de aandacht vestigen op het milieu en de inheemse bewoners.
Haar naam had een ander beeld bij me opgeroepen dat de bijna twee meter lange donkere vrouw die me op het schip van Greenpeace in de haven te woord staat. Maar Tatiana is al vier jaar bezig om als landbouwkundige de inheemse bewoners te helpen bij het behoud van hun grond, ze kan me alles vertellen over het gevecht met veehouders, boskappers, sojakwekers en een lokale overheid die vooral bestaat uit mensen wiens families daar rijk mee zijn geworden.
Landbouw en religie zijn geen begrippen die je direct met elkaar in verband zou brengen, maar in Latijns-Amerika is dat anders, met haar grote bewegingen van arme of landloze boeren, die aak op grote en actieve steun kunnen rekenen van religieuze ordes en de aanhangers van de rebelse bevrijdingstheologen die de godsdienst hier een vooral ook sociaal gezicht hebben gegeven.
Vrijdagavond 30 januari bezochten maar liefst vijf presidenten het Forum in Belem. Dat is een record, denk ik. Hoeveel presidenten zouden in Nederland op bezoek komen als dit in Nederland zou plaatsvinden?
Het woord 'kredietcrisis' moet hier natuurlijk een keer vallen, want je kunt veel zeggen over het Wereld Sociaal Forum, maar niet dat het deze crisis niet heeft voorspeld.
We hadden het er gisteren al even over: het gebruik van gps om de Amazone in kaart te brengen. Wie niet weet waar zijn land ophoudt en dat van de buurman begint, heeft een probleem als die buurman een grote sojaplantage is en jij een kleine boer, of een indiaan die met een paarhonderd stamgenoten een nederzetting bewoont waar je voorouders al warden begraven en waar je hele leefwereld zich afspeelt.
Ambulances maken hier een raar scherp electronisch geluid, als van een te reusachtige op afstand bestuurbare auto van Bart Smit. Maar ze zijn echt en rijden af en aan, op het terrein van de UFRA universiteit, die nogal landelijk gelegen is temidden van veel groen, en waar daarom ook het kampeercentrum is waar duizenden jongeren hun tentje hebben opgezet.
Mag je een indiaan een indiaan noemen? Dat ligt gevoelig, blijkt, nadat ik gisteren zomaar dat woord had gebruikt om een groep personen aan te duiden die, hoe zal ik het zeggen, veren op hun hoofd steken als er wat te vieren valt.
Het is acht uur in de ochtend en al 29 graden. Belem ligt aan de noordkant van Brazilië, bijna tegen de evenaar, het is hier nu zomer en vochtig. De wolken waar elke dag vanaf 16 uur in de middag regen uit valt, houden de stad onder een klamme deken.
